• Đầu tư
  • Những bức tranh tường chống lại chế độ độc tài Pinochet

Những bức tranh tường chống lại chế độ độc tài Pinochet

Đi lang thang xung quanh GAM - trung tâm văn hóa chính của thành phố Santiago, thủ đô Chile, bạn sẽ bắt gặp một bức tranh tường lớn có kích thước lên tới 25m chiều dài và cao 3m.

Những bức tranh tường của BRP tại thủ đô Santiago, Chile. Bức tranh với những sắc màu rực rỡ, bắt mắt trong đó vẽ hình một người thợ mỏ, một sinh viên, một người đánh cá và một thành viên của Mapuche - cộng đồng người bản xứ lớn nhất tại Chile.

Tiếp tục đi về phía trụ sở của CUT - tổ chức công đoàn chính của đất nước này, người ta có thể nhìn thấy một bức tranh tường khác nằm trong sân của khu nhà. Bức tranh này kể về lịch sử của tầng lớp công nhân Chile.

Cả hai tác phẩm tranh tường trên đều được sáng tác theo cùng một phong cách. Màu sắc rất nổi bật và những gương mặt người - thường mang nét đặc trưng của người địa phương - được khắc họa qua những nét vẽ dày bằng mực đen. Những bức tranh trên cùng với nhiều tác phẩm tương tự trên khắp đất nước Chile là sản phẩm của Brigada Ramona Parra (BRP), một trong những nhóm nghệ sĩ nổi tiếng và có ảnh hưởng lớn nhất tại khu vực Châu Mỹ Latin.

Được thành lập vào năm 1968 bởi một nhóm những người cộng sản Chile, BRP xuất phát từ cái tên của Ramona Parra, một thiếu nữ 19 tuổi bị cảnh sát bắn chết trong một cuộc biểu tình tại Santiago vào năm 1946. Những thành viên của BRP lấy cảm hứng từ tinh thần cách mạng vào cuối những năm 1960 tại Chile, đã quyết định xuống những con phố của thủ đô Santiago và để lại dấu ấn của mình qua những bức tranh tường. Họ cho rằng, tranh tường không chỉ giúp đem lại một bộ mặt mới cho những bức tường cũ kỹ trong thành phố mà còn là cách thể hiện những ý tưởng, đề xuất cải cách cho xã hội.
“R” là sự phản kháng

Vào năm 1970, BRP ủng hộ ứng cử viên Salvador Allende trở thành Tổng thống Chile. Tuy nhiên, năm 1973, họ bắt đầu gặp phải khó khăn khi Augusto Pinochet giành quyền kiểm soát nước này và Đảng Cộng sản bị cấm hoạt động. Những thành viên của BRP bị bắt bớ, tra tấn và thậm chí bị trục xuất ra khỏi Chile. Các bức tranh tường của họ bị quân đội phá hủy bằng nhiều cách khác nhau.

Trước tình hình đó, nhóm BRP rút vào hoạt động bí mật và vẫn tiếp tục vẽ tranh, tuyên bố chống lại chế độ độc tài. “Do không thể vẽ những bức tranh tường lớn nữa, chúng tôi chỉ sơn một chữ cái “R” với một vòng tròn bao phủ bên ngoài và một ngôi sao cạnh nó. Chữ “R” là viết tắt của “Resistance” (sự chống đối - ND), vòng tròn là tượng trưng cho tình đoàn kết và ngôi sao là biểu tượng của BRP” - Juan Tralma, một thành viên sáng lập của BRP kể lại.

“Chúng tôi lúc nào cũng phải đề cao cảnh giác” - Beto Pasten, một thành viên kỳ cựu khác nói. “Cảnh sát có thể xuất hiện vào bất cứ lúc nào… Họ thường đá đổ xô mầu, đổ sơn lên tranh và bắt giữ chúng tôi. Thông thường vào cuối tuần chúng tôi hoàn thành một bức tranh tường và đến thứ hai, cảnh sát sẽ sơn màu đen lên nó. Đến tuần sau, chúng tôi quay lại và vẽ một bức tranh khác đè lên bức tường đen của họ”.

Khi chế độ dân chủ bắt đầu trở lại với Chile từ năm 1990, nhóm BRP cũng bắt đầu công khai những hoạt động của mình. Họ tiếp tục vẽ tranh tường không chỉ trên khắp Chile, các nước Mỹ Latin mà còn vươn xa hơn đến tận các quốc gia Châu Âu như Bỉ, Hà Lan, Đức và Ireland. Những bức tranh tường trong thời kỳ mới tại Chile kêu gọi sự ủng hộ cho quyền lợi của người công nhân, người thổ dân và những chiến dịch cải cách giáo dục.

Ký ức về cuộc đảo chính

Ngày 11.9 vừa qua kỷ niệm 40 năm diễn ra cuộc đảo chính lịch sử tại Chile, lật đổ Chính phủ của Tổng thống Salvador Allende. Ông Tralma, lúc đó mới chỉ 26 tuổi vẫn còn nhớ rõ thời khắc đó. “Chúng tôi nói chuyện với những người lính. Tôi không chắc họ biết được chính xác những gì sắp xảy ra.

Chỉ khi tiếng bom vang tới từ phủ Tổng thống và xác người chết bắt đầu xuất hiện trên các đường phố của Santiago, chúng tôi mới nhận thấy hết được tầm nghiêm trọng của sự việc”.

Khi cuộc đảo chính diễn ra, BRP tạm thời “chia tay”. Một số đảng viên cộng sản trẻ muốn công khai chống lại quân đội, trong khi một số khác, bao gồm ông Tralma cho rằng việc đó quá nguy hiểm. Giống như nhiều người Chile cánh tả khác, Juan Tralma rút vào hoạt động trong bóng tối để tránh bị phát hiện. Cuối cùng ông cũng trốn thoát đến Argentina và sống ở đây trong hơn 10 năm.

Nhắc lại chuyện cũ, Juan Tralma vẫn cho rằng chống lại Pinochet là một quyết định vô cùng mạo hiểm. “Đó là một chế độ độc tài đầy quyền lực và bạo tàn. Một cuộc thảm sát có thể sẽ diễn ra nếu chúng tôi công khai chống lại ông ta. Nếu vậy, chúng tôi có thể sẽ phải để con cháu của mình giáp mặt với những binh lính trang bị đầy súng ống…”.